«

»

Դեկ 05 2010

Տպել Գրառում

Հրանտ Ալեքսանյան | ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԴԵՊԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԿՅԱՆՔ

Հորս հիշատակին

Արմատները սնվում են ավշահյութով հոգու,
կորուսյալների հառաչով ու արյամբ,
ցեղի ղողանջներով անլռելի:
Արմատներից սաղարթ`
մի անընդգրկելի կարճ տարածություն,
ուր ներամփոփվում են հարազատ կանչի անսահմանությունը
եւ հուշակալվածքը ժառանգական:-
Անչափելի, անարտածելի է մրմունջը սրտի,
անհանգիստ երազը թափառուն, քանզի
հող ու երկնքի միջեւ օթեւան ենք փնտրում
անուղղելի վտարանդիների կտակարարմամբ.-
նրանք միախառնում են օթեւանն ու հայրենիքը,
գերդաստանն ու հանրույթը պատեհածին`
ճակատագրի կարմիր ծալքերի տակ:-
Նույնական չէ ոչինչ, անգամ անվերջորեն
կրկնվող ոտնահետքը, որ միակերպ սիրով
հստակ դրոշմվում է տունդարձի արահետի եւ
մխացող հորիզոնների սահքի վրա:-
Մեր միակ գերազանցությունը` չընդգծել
տարբերությունները բախտի ու շնորհի,
երազի ու երանելի օրրանի միջեւ,
եւ մի գիշեր անխոս ճանապարհվել ուղիղ
դեպի երկրորդ կյանք,
ուր բնավորված-դադրած սիրելիներդ
դիմավորում են քեզ աղ ու հացով…

22.04.2010թ.


ԻՆՉ-ՈՐ ՏԵՂ` ՄՈՏԻԿ, ԵՐԱԶԻՑ ԱՅՆ ԿՈՂՄ

Ի մոտո այնպես, մերձ ու զգայելի
քո դեմ բացվում է անքողարկելին`
Նա` անցավորաց զանգակ-ծաղիկն ու այրացուն կոչյալ,
անգիր ձոներգը լռության ծոցի,-
էակ է վճիտ, վառվռուն մատաղ,
ժպիտ ունի բիլ, ոչ` թագ ու պսակ,
բայց հոգին է բաց ու ծովատարած,-
Նա իր անունն է կամենում ասես
նվիրել ոմն արկածասերի,
որ անվերք կանցնի ցավի լեռներով…
Ինչ-որ տեղ` մոտիկ, կենաց տոն է, ուր
Նրա մարմինն են հուշով զմռսում
ընտրյալները շնչավոր դասի.-
թողեք, Նա շենշող կենդանին է ու անպարփակելին,
քո կորուսյալի հառնումն է հավերժ
այնտեղ, այս մեգում, երազից այն կողմ:

12.05.2010 թ.

ԱՆԱՑԻԿԼԱՅԻՆ ԵՂԵՐԵՐԳ
Պատմությունը խաղում է ազատ ու թեթեւ
անլուր հոգիներում եղեռնահարների`
ինչպես նժույգ սրարշավային:-
Մինչդեռ կարեկից ու ողջ ես, մխիթարված անչափ
եւ հեռվից ես գալիս սիրատոչոր, բայց
կրկին բանտված ես խորշերում անցյալի`
մահապարտի շնչով` պաղ ու սարսռալի…
Սարսռալի ու պաղ շնչով մահապարտի`
անցյալի խորշերում ես բանտված կրկին,
բայց սիրատոչոր գալիս ես հեռվից
եւ անչափ մխիթարված ես, ողջ ու կարեկից:
Մինչդեռ սրարշավային նժույգ ինչպես`
եղեռնահարների հոգիներում անլուր
թեթեւ ու ազատ Է խաղում պատմությունը…

12.05.2010 թ.


Երբ հրաշալիքները փլվում են քո թիկունքում
(ի կատարումն ծես ու պատվիրանի(,
ինչպես` տաճարակուռ մայրաքաղաքը երկրաշարժից կամ`
խոշորագեղ օդանավի պայթյունը թռիչքուղու վրա,
երբ թվում է` անկումը անցյալի սերն է լոկ
եւ քո տեսադաշտում ժամանակը շարժվում է
հեռահաշվարկներով նորաշխարհային,
մինչդեռ երազները ճռինչով տապալվում են աչքիդ առաջ,
ինչպես բյուրեղապակե ճաքած երկնաքեր կամ`
ատոմակայանի ուրանահար բուրգ,-
ուրեմն ժամն է Բանաստեղծության,
որի հետ թաքուն բանակցել է ուզում
աղետների աստված…

14.05.2010 թ.

ԿԱՆՏԱՏ
(Էլիտար երգչախմբերի եւ շանսոնիեների համար)
Ջրհեղեղները լիաշուք անցնում են առաջին, երկրորդ
եւ երրորդ կարգի երկրների միջով` որպես
հավասարության տարերք-զինանիշ,-
համաչափ կրքով բռնազավթում են
սրճարանները, ամառանոցները շիկ,
գործազուրկների ու օլիգարխների բնակարանները
եւ օժտում նրանց նույն բացիլներով դժբախտության:-
Մխիթարության մշուշն է լցվում
ներսը հանրույթի` հրճվանքի խառնակ թմրանյութ ինչպես:-
Եւ գաղտնախորհուրդ կրկներգում են թռչուն ու մեռյալ`
համամարդկային ուրախությունը
աղետագույն է եւ աղետաբույր…
Համաճարակները անաչառ են եւ
նույն հավատով ու կենսախնդությամբ
պիրկ փաթաթվում են կոչվածներին ու անանուններին,-
ՁԻԱՀ տարասփռող պչրուհու խաղով,-
քանզի գալիս են արդարության կպչուն թելադրությամբ`
ասես ինքնիշխան կամակատար:-
Միակերպ վախի սավանն է փռվում
ախտահարների ու մաքրամարմինների ամբոխի վրա`
իբրեւ հովանոց ցավատապի դեմ:-
Եւ գաղտնախորհուրդ կրկներգում են մարդ ու ուրվական`
ճշմարիտ վարքին` երկրպագություն,
օրհնություն, օրհնություն անսահման…

05.06.2010 թ.

ՍՊԻՏԱԿ ՇՐՋԱՆ
Ամեն “սեւ թուղթ” չէ վճիռ-մահագիր:
(Մահը կյանքի պես խայտաբղետ է, բազմալեզու եւ):
Ամեն “սեւ արկղ” կործանման խոսնակ չէ:
(Թեկուզ ավիաաղետ` չի լրագծվում ձայնագրությամբ):
Ամեն “սեւ անցք” չէ տիեզերքի անդունդ:
(Սրտի վիհերը երիցս անտակ են):
Ամեն “սեւ ռասա” օտարման զանգված չէ:
(Տերը երգում է նեգրական խռպոտ բաս-բարիտոնով):
Ամեն “սեւ հոգի” չէ չարության մառան:
(Քաշիր վշտի քողը` կհորդի լույս զվարթ):
Ամեն “սեւ քառակուսի” արվեստի ֆիգուր չէ:
(Գեղանկարային է սուպրեմատիստների անրջանքն ինքը):
Ամեն “սեւ ցուցակ” չէ հղի հալածանքով:
(Համակիրների որս է առավելս, ոչ` ախոյանաց):
Ամեն “սեւ ոսկի” բարիքամուղ չէ:
(Հրավտանգ են կայքն ու գանձերը` աէրոբենզին ինչպես):
Ամեն “սեւ բախտ” չէ Աստծո թողությամբ:
(Երջանկությունը ընտրում է նաեւ անհույս խաչվածին):
Ամեն սեւավոր խավարի զավակ չէ:
(Սեւը դարպաս է` Սպիտակ շրջանի վրա բացվող):
Ամեն:

16.06.2010 թ.

ՀԸՄ…
(Բառարկումներ)
-Եռակի դիմակ է ձեր փաղաքուշ դեմքին,
միջուկային ճամպրուկ-վահանակով ընտրյալ տիրակալներ:
Անսահման դող կա ձեր փափկասուն ու զորեղ ձեռքերի մեջ…
-Ամենուր վախի ուրվականներ են: Նրանց շքերթներից
ցած են գլորվում գունդուկծիկ երկիրն ու ժամանակը…
-Չկա ազատություն, մարդը գերին է իր երազանքի…
-Երկրի խաղաղությունը ահով ծվարել է
ճարտասանների ժխորի տակ…
-Դուք էլ պակասը չեք, շողոմաժպիտ բանագնացներ,
երբեք չես կռահի` ինչ կա նոթ-բուքերում եւ մտքի մեջ ձեր…
-Ավերողները նմանակում են կառուցողներին`
դափնեկիր դերասանի մեծաշնորհությամբ…
-Այս Թատրոնը գոնե հանգիստ դիտելու հնար ունենայինք…
-Ձեռքներդ հեռու իմ տխրությունից…
-Թող խոսի ամառը նաեւ սառցակալ ձմեռվա փոխարեն…
-Բաժանեք իրար միջեւ, ճանկեք միմյանցից,
մի պատառ անգամ թող չհասնի հլու արդարներին…
-Իշխանությունը համախմբում է արկածախնդիրներին,
հետո նրանց միջեւ քաշում ատելության ցանցառ փշալարեր…
-Ձեզ ինչ` թե հիմա բուրյան վարդեր չկան
իմ անձկության փակ ու տրտմադալուկ այգում:
Հողին հարցրեք` ինչ վառ սերմեր է նա դեռ պարտակում…
-Առեք իմ խնայած օրհնանքներից մեկը, անիծված բոզեր…
-Տար քեզ հետ ավաղ-ափսոսանքս, քայլերթի դրոշակակիր,
դու սիրելի թիրախն ես անքուն դիպուկահարի…
-Ջահ է` չի լուսավորում,
ճամփա է` առանց հանգրվանների…
-Բաց թող քո ներսի դառնության բազեներին,
երկինքն է նրանց խնամակալը…
-Հեռվից գալիս եք աղմուկ-աղաղակով:
Հեռանում եք խայթված գող ու համրի պես:
-Ոգեղեն խոսքի ծաղկեփնջեր կան մտքիս պարտեզներում`
անցնող փոթորիկներին ի պատախան…

18.06.2010 թ.


Քո ոլոր-բեկբեկ հետագծերը
անցյալի նեղլիկ նրբանցքներում`
ինչպես մեռած լեզվով ողբը
կավե սալիկներին`
առ ճակատագրի խաղ ու որոգայթ…
Թող գնդակահարվեմ ճիշտ ծոծրակից,
անծպտուն ելնեմ ամեն կառափնարան,
միայն քո կենդանի ձայնը ելեւէջի աշխարհատան մեջ,
թեկուզ ողբի նման
կամ ցնծերգի պես…

02.07.2010 թ.

 

Հուլիսյան գիշերը անխոս նահանջում է
չսահմանագծվող փռվածքներից եւ
բաբախ առ բաբախ առինքնում է քեզ
թախծոտ հմայքը իրերի ու օրվա:-
Դեռ այն կնքվելու է հազար ու մի անվամբ,
երկրային խաղաղ հմայքի տակ կրկին
իրենց վերգտնելու են աստղ ու կարիճ,
սակայն
կուսական լույսը զգույշ քողարկում է
իրականության ծեփագույն դեմքը,
ինչպես բարեպաշտն է սրբիչով ծածկում
ծովեզերք նետված ջրահեղձին:

07.07. 2010 թ.


Տեսանելի կյանքը`
3D ձեւաչափի շարժանկար ասես.-
գալարվում է քո շուրջ իր զիլ գրավչությամբ
եւ հին խաղակարգով`
քեզ չի ներառում իր բուն շարժման մեջ:
Եվ դու անդադար աղաղակում ես`
մերթ հիացմունքով, մերթ կատաղորեն:-
Կյանքը սիրում է,
երբ դիտում են իրեն կրքոտ չիմացությամբ`
ինչպես մոլեռանդ երկրպագու:

09.07.2010 թ.

ՈԳԻՆ ՀԱԳՆՈՒՄ Է ԿՐԱԿԵ ՇԱՊԻԿ
Աննահանջ, հատու մղվում են առաջ
հուժկու հրդեհները անտառային, ինչպես
անցյալից խուժող կարմիր լեգեոններ հույժ հրամանով`
“թաղել մոխրի մեջ արարչության ոգին…”
Կրակն անկասելի է.-
խոր քնից անգամ տեսանելի են
նրա խոյահար հրաալիքները –
փթթուն ցամաքներում, ծով ու անապատի անեզրության մեջ,
մեգապոլիսներում, խուլ գաղութներում,
Երկրի կենտրոնում է ու աշխարհից վեր,
մարմնի ներսում է անմար կրակը
եւ ժամանակի սառը երակներում,-
վառվում է ապագան, ասես մետաքսե օդապարիկ:-
Մեծ խարույկներ կան Հուշերի ծոցում
եւ բաղձանքների խաչուղիներին:
Կյանքի բոցերը համբառնում են վեր`
որպես մերժված սրբի հրեղեն աղոթք:
(Կյանքն ու Երկիրը մնում են ծպտյալ կրակապաշտներ(:
Հեռվում մի ճարտար ձեռք ուրվանկարում է
մոխրացող կմախքները գոյահանդեսի:-
Ոգին հագնում է կրակե շապիկ…

15.09.2010 թ.


ԵՐԿՈՒ ՃԱԿԱՏԱԳՐՈՎ ԱՂՋԻԿԸ

Ինքնահաճ ամբոխի ու աշնան ծփանքով
անցավ աղջիկը` ինչպես տուն առաքված կակաչափունջ…
Դեմքը իրենն էր` գողտրիկ-հայկական,
հայացքն էր ուրիշի` այլաբերված ասես,
եւ հարազատ ինչ-որ ջերմություն կար նրա
մելամաղձոտ, ներհուն նայվածքի մեջ…
Իմ նախատա՞տն էր նայում անսեթեւեթ
նրա խաժագույն աչուկներով, թե՞
թոռ-ծոռնուհիս էր ապագայից նրան առաջնորդում…
Աշնան կեսօր էր:
Անցավ աղջիկը`
երկու ճակատագիր իր նազանքում առած…

20.11.2010 թ.


Հայկական լեռնաշղթան սեւեռուն հատում է
հասարակածները պատմության ու կրքի`
ինչպես ոսկեբեռ ավտոշարասյուն`
վառված լույսերով մառախուղային:-
Ամենուր փայլում են ավարառուների մթամած աչքերը –
նրանք ոսկուց զատ ուրան են փնտրում
եւ վկայագրեր կայքի ու ծննդոց…
Տեսապատկերվում է անկանգ կողոպուտն այդ
երկնքի անթիվ ճակատամասերից, բայց
լիակատար չէ դրվագաշարը իբրեւ հայտարար –
պարագլուխները շրջված դեմքով են,
իսկ վերից համր աստղեր են տեղում`
դաջվելով հոգուն լեռնապարի…

02.12.2010 թ

 

Share Button

Մեկնաբանել

Ձեր էլ. փոստի հասցեն չի հրապարակվելու: Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>